Dossiers

In dit hoofdstuk:

• De eerste holebi-activiste
• Vrouwen in de schaduw
• Sappho: van woonkamer tot Vrouwenhuis
• Het einde van Sappho?
• Sappho? Jazeker!

Vrouwen in de schaduw

Het pionierswerk van Suzan Daniel zet helaas geen trend. In de vroege holebibeweging (lees meer in hoofdstuk 4 over de jonge holebi-beweging) blijven vrouwenthema’s opvallend onderbelicht. Ook in de openbare ruimte en gay bars (met uitzondering van lesbiennebars) zijn vrouwen minder zichtbaar.

Sappho: van woonkamer tot Vrouwenhuis

Daar komt pas twintig jaar later verandering in. In 1974 wordt Sappho opgericht in Gent, de eerste autonome lesbiennegroep in Vlaanderen.

Zelf geïnspireerd door een gelijknamige groep in Londen, groeit Sappho uit tot een bron van inspiratie voor lesbische en feministische initiatieven in heel Vlaanderen. Zoals Athis dat in 1978 opgericht wordt in Antwerpen.

De groep organiseert eerst eerder informele bijeenkomsten bij iemand thuis. Gespreksavonden die later volwaardige lezingen worden.

Maar het aantal groepsleden groeit gestaag en Sappho gaat op zoek naar een eigen uitvalsbasis. Die vinden ze in de Gentse Hertstraat. Daar organiseren ze de eerste TD (thé dansant).

Vrouwen van heel Vlaanderen komen erop af! De feesters puilen uit tot buiten. De groep zelf bestaat meestal uit 15 tot 20 leden.

Als het pand in de Hertstraat verkocht wordt, verhuist Sappho naar (gedeelde ruimtes in) het Vrouwenhuis. Eerst in de Ottogracht. Later naar de Gebroeders Van Eyckstraat.

Nochtans had Sappho een woelige relatie met de vrouwenbeweging. 

Quote van Anne, lid van Sappho:

Je kreeg dan altijd als antwoord dat ze het al moeilijk genoeg hadden
om hun ideeën naar buiten te brengen. En dat een te zichtbare lesbische aanwezigheid voor nog meer problemen zou zorgen. En de kritiek zou versterken dat de vrouwenbeweging vol manwijven en mannenhaatsters
zat.

Het einde van Sappho?

Sappho komt niet abrupt aan haar einde, maar kent eerder een natuurlijk verloop. De losse, bijna anarchistische structuur maakte het moeilijk om de groeiende verplichtingen - boekhouding, activiteiten, een maandelijks tijdschrift - vol te houden. 

In 1981 houdt de groep op te bestaan.

Quote Hilde, lid van Sappho:

De groep bracht mensen samen die later andere dingen gingen doen. We vielen niet stil. Integendeel. Als ik erop terugkijk, sta ik versteld van alles wat we bereikt hebben. Het was goed dat Sappho bestond, maar ik heb het nooit als een gemis gezien dat het niet voortleefde. Sappho had haar taak vervuld.

Sappho? Jazeker!

Een queericoon avant la lettre, dankzij haar prachtige homo-erotische poëzie. Ze is een van de eersten die in de ik-vorm schrijft, in plaats van de klassieke verhalen over goden en helden. Over haar leven doen vooral mythes en legendes de ronde, want harde feiten zijn schaars. Wat we wél weten: ze leefde op het eiland Lesbos, in de 7e en 6e eeuw voor Christus.

Later zullen christelijke groepen hun best doen om haar werk (en leven) uit te wissen. Gelukkig zijn er nog flarden bewaard gebleven, vooral dankzij citaten in andere teksten.