Dossiers

Dossiers

Queeridentiteit door de eeuwen heen

Al eeuwen maken queer personen deel uit van onze samenleving: hun levens en verhalen hebben een blijvende plaats in onze geschiedenis. Toch zijn hun verhalen vaak verloren gegaan of verzwegen. Ook jouw familieverleden kan sporen van queer voorouders bevatten. 

Dit dossier helpt je die verhalen terugvinden en beter begrijpen. Je leest hoe vanaf de 15de eeuw naar queeridentiteit werd gekeken. Je komt te weten hoe mensen deze identiteit invulden en op zoek gingen naar eigen netwerken en gekozen families. Ook tips komen aan bod om in archieven en bronnen te speuren naar sporen van queer voorouders. Tot slot bieden persoonlijke levensverhalen en getuigenissen en lees-en luistertips inspiratie voor je eigen genealogisch onderzoek. 

Elwin kijkt recht in de camera.
Het lijkt me goed dat er binnen genealogie en familiekunde meer aandacht komt voor queergeschiedenis. Al te vaak wordt aangenomen dat mensen wel heteroseksueel geweest zullen zijn.
Dr. Elwin Hofman, historicus en co-auteur van 'Verzwegen verlangen'

Queer? Betekent vreemd in het Engels. Jarenlang werd het als scheldwoord gebruikt, tot delen van de queergemeenschap het in de jaren 1980 en 1990 heroverden. Vandaag is het een brede, open term voor wie zich niet vanzelfsprekend thuis voelt in de norm rond gender en seksualiteit: een paraplu voor LGBTQIA+.

Hoofdstukken binnen dit dossier

  • 1. Queergenealogie

    Queer en genealogie, dat staat vast haaks op elkaar. Of niet? Laten we genealogie even ruimer interpreteren. Voorbij de gebruikelijke familiale banden.

    Auteur: dr. Geertje Mak

    Ga naar dit hoofdstuk

  • 2. Sodomie, de onuitspreekbare zonde (15e-18e eeuw)

    Eeuwenlang werd homoseksualiteit of een queeridentiteit niet beschouwd als aangeboren verlangens of een integraal deel van iemands persoonlijkheid. Wie zich aangetrokken voelde tot personen van hetzelfde geslacht maakte in de ogen van de gemeenschap een foute keuze. Iedereen kon kiezen om natuurlijke of tegennatuurlijke seksualiteit te plegen.

    Auteur: dr. Jonas Roelens

    Ga naar dit hoofdstuk

  • 3. Ontmoetingen in de marge (19e eeuw)

    In de 19e eeuw verdwijnt homoseksualiteit uit het strafwetboek, maar niet uit het vizier van justitie. Wetenschappers pathologiseren homoseksuele verlangens als afwijking of degeneratie. Toch ontstaan stedelijke ontmoetingsplaatsen. Dit hoofdstuk verkent de juridische, wetenschappelijke en verborgen geschiedenis van homoseksuele verlangens.

    Ga naar dit hoofdstuk

  • 4. De jonge holebi-beweging (1950-heden)

    De jaren 1960 gooien alles overhoop. Mensen durven seksualiteit openlijker bespreken. De invloed van de kerk neemt af. En de anticonceptiepil biedt ongeziene mogelijkheden. Verschillende emancipatiebewegingen krijgen een duwtje in de rug. Waaronder de holebibeweging.

    Ga naar dit hoofdstuk

  • 5. Uit de schaduw: de eerste lesbische stemmen in België

    Lesbische vrouwen spelen een belangrijke, maar vaak onderbelichte rol in de Belgische LGBTQIA+-beweging. Ze staan voor specifieke uitdagingen en voeren hun eigen strijd, vaak met een focus op feminisme en vrouwenrechten. Dit hoofdstuk vertelt over de eerste lesbische stemmen in België.

    Ga naar dit hoofdstuk

  • 6. Een medische geschiedenis van trans(gender)zorg (1920-1980)

    Dit hoofdstuk onderzoekt de opkomst van transidentiteit in de medische wereld tussen 1920 en 1980, als termen zoals ‘travestie’ en ‘transseksualiteit’ worden gedefinieerd en de eerste genderbevestigende ingrepen plaatsvinden.

    Auteur: Esther Lamberts (KU Leuven)

    Ga naar dit hoofdstuk

  • 7. De geschiedenis van hiv en aids (1980-heden)

    Aids eist talloze levens en wordt lange tijd omgeven door angst, stigma en desinformatie. Terwijl overheden aarzelen, nemen activisten en de lgbtqia+-gemeenschap het voortouw in de strijd voor preventie, zorg en medicatie. Vandaag is hiv dankzij medicatie een chronische aandoening, maar de strijd tegen stigma en ongelijkheid is nog niet gestreden. Dit overzicht brengt de impact van de aidscrisis in kaart.

    Auteur: Patrick Reyntiens (Sensoa)

    Ga naar dit hoofdstuk

  • 8. Queer-nachtleven in Antwerpen (1900-1980): een verborgen geschiedenis 

    Het queeruitgaansleven in Vlaanderen laat zich moeilijk reconstrueren. Historische bronnen zijn schaars. En de vele queercafés en -bars zijn inmiddels uit het straatbeeld verdwenen. Toch kent het Antwerpen van de 20e eeuw een levendige queerscène. 

    Ga naar dit hoofdstuk

  • Luister- en kijktips

    Ontdek hier onze kijk- en luistertips over queergeschiedenis

    Ga naar dit hoofdstuk

Welk verhaal heeft jouw familie te vertellen?

Ga op zoek naar jouw familiegeschiedenis aan de hand van ons stappenplan
en ontdek de spannende verhalen van jouw voorouders.

Download hier onze toolkit!