Luister- en kijktips

🎧 Mina & Mevrouw

In Mina & Mevrouw (Prospektor/VPRO) duikt Maartje Duin in de band tussen Marietje gravin van Lynden-Calkoen en haar dienstmeisje Mina Marinusse. Decennialang leefden ze samen op Walcheren, eerst op Kasteel ter Hooge in Middelburg en daarna op Berkenbosch, Oostkapelle.

Voor haar onderzoek sprak Maartje met de nazaten van zowel Mina als haar “Mevrouw”, de overgrootmoeder van Maartje. Naast die gesprekken vormen de dagboeken van Mevrouw de belangrijkste bron.

In aflevering 6 van de podcast bespreekt Maartje de mogelijkheid dat Mina een romantische relatie had met Betje, de tuindersvrouw van een naburig landgoed. Tijdens haar zoektocht ontdekte Maartje hoe vaak we familiegeschiedenis door een heteronormatieve bril bekijken:

Portretfoto van Maartje Duin, ze kijkt recht in de camera.

Je bent hetero tot het tegendeel bewezen is. Om de mogelijkheid van Mina’s gevoelens voor een vrouw te begrijpen, heb ik eerst de tijd en omgeving geschetst. In de jaren 1950 en 1960 van de 20e eeuw was vrijwel niemand openlijk homoseksueel in het streng gereformeerde Zeeland. Zo’n liefde kon dus alleen in de sfeer van geruchten bestaan.

Maartje Duin (1975), documentaire radio- en podcastmaker

Maartje nam die geruchten serieus en toetste ze aan de historische context. In de 6e aflevering hoor je de oudere familieleden van zowel Mina als Mevrouw langzaam wennen aan het idee dat Mina misschien wel goede redenen had om haar leven lang ongetrouwd te blijven.

🎧 Classical Queers

New York City, 28 juni 1969.

Een broeierige nacht in Christopher Street. In die straat bevindt zich de Stonewall Inn, een toevluchtsoord voor de queergemeenschap. Die beruchte nacht begint zoals elke andere: het bruist er van muziek, dans en alcohol.

Maar vlak na middernacht springen de lichten aan. Politie-inval. Dragqueens, lesbiennes en homo’s worden opgepakt en hard aangepakt.

Voor de bar zwelgt een menigte aan. Als ze zien hoe hardhandig de geboeide queers worden aangepakt, groeit hun woede. Een fles vliegt door de lucht. En dan een steen. En nog een.

De politie verschanst zich in de bar. Buiten bonkt de menigte met een parkeermeter op de deur.

Dat is het begin van dagenlange protesten. Een vuur is aangestoken. Niet gedoofd. Een jaar later trekt de allereerste Pride March door de straten van New York. Duizenden mensen. Eén boodschap:

Pride is protest.

Zo begint Johannes Wirix-Speetjens zijn podcast. In de verdere afleveringen duikt hij de kunstgeschiedenis in, op zoek naar de queers die hem voorgingen.

📺 W817

Een iconische Vlaamse jeugdserie (1999–2003) over 6 studenten die samenleven in Leuven.
Tussen de humor en het studentenleven door snijdt de reeks ook zwaardere thema’s aan: seks, drugs, de dood, aids.

Steve, een van de hoofdpersonages, is openlijk homoseksueel. Zonder dat dat ooit gereduceerd wordt tot zijn enige verhaal.

Dossiers