Huwelijksakte (burgerlijke stand)

Huwelijksakte
Huwelijksakte van Josephus Alphonsus Van Vlierberge en Hortencia Van Haver, opgemaakt door de burgerlijke stand van Sint-Niklaas, 5 januari 1901. Rijksarchief Beveren.

Periode

Vanaf 1796 (invoering burgerlijke stand).

Bewaarplaats

Stads- of gemeentearchief voor recente akten; Rijksarchief voor oudere akten.

Raadplegen

Akten ouder dan 75 jaar zijn vrij raadpleegbaar via jaarlijkse of tienjaarlijkse tafels; voor akten jonger dan 75 jaar kan je een aanvraag indienen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar de akte is opgemaakt.

Gegevens

Net zoals een geboorte of overlijden, werd een huwelijk vanaf 1796 geregistreerd door de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar de gebeurtenis plaatsgreep.

In een huwelijksakte zijn de naam, voornamen, beroepen, leeftijd, geboorteplaats en -datum en de woonplaats van de aanstaande echtgenoten opgenomen. Daarnaast bevat de akte ook de naam, voornamen, beroepen, leeftijden en woonplaats van de ouders. In de akten is ook informatie over de getuigen te vinden: naam, voornamen, leeftijd en af en toe ook de graad van verwantschap. De akte vermeldt ook of en bij wie er een huwelijkscontract werd opgemaakt en of het echtpaar onder het wettelijk stelsel is gehuwd. In sommige huwelijksakten vind je ook de erkenning van een natuurlijk kind, de wettiging van een niet-erkend kind, informatie over een echtscheiding (de datum van echtscheidingsakte in het rood in de marge), datum en plaats van de huwelijksafkondigingen, toelatingen van legerinstanties of ouders.

Let op

  • Huwelijksakten zijn soms alleen geklasseerd op eerste letter van de familienaam van de bruidegom. Alleen de naam van de echtgenoot, en dus niet die van de echtgenote, staat in de lijst.

Tips

  • Vroeger huwde men meestal in de gemeente van de bruid.
  • Soms bevat de huwelijksakte bijlagen (‘huwelijksbijlagen’). Deze werden bewaard door de Rechtbank van Eerste Aanleg en werden gedeponeerd in het Rijksarchief. De huwelijksbijlagen kunnen heel interessant zijn omdat ze afschriften bevatten van akten die soms verloren zijn gegaan.
  • Noteer zeker ook de getuigen. Die zeggen soms (niet altijd!) iets over het sociale netwerk van beide families. Bekijk de aktes voor en na deze van jouw voorouders. Wanneer steeds dezelfde getuigen optreden, gaat het vaak om (semi)professionele getuigen en niet om bekenden van jouw familieleden. In de voorbeeldakte zijn de twee ‘schrijvers’ De Praeter geen familie.
  • De handtekeningen zijn interessant: ze zeggen iets over de geletterdheid van het koppel, hun ouders en de getuigen, en impliciet dus ook iets over de sociale afkomst. Zo blijkt de bruidegom Josephus Alfonsus Van Vlierberge (hulponderwijzer) over een veel mooier handschrift te beschikken dan zijn broer (fabriekwerker) en vader (wever). De hand van de ambtenaar van de burgerlijke stand (Michel De Smedt) en de handen van de semiprofessionele getuigen (de twee schrijvers De Praeter) zijn eveneens veel geoefender.

Welk verhaal heeft jouw familie te vertellen?

Ga op zoek naar jouw familiegeschiedenis aan de hand van ons stappenplan
en ontdek de spannende verhalen van jouw voorouders.

Download hier onze toolkit!