Bronnen

Periode 

Vanaf de invoering van de burgerlijke stand in 1796 werd na het overlijden van iemand een overlijdensakte opgemaakt. In 1804 werd daar met de invoering van de Code Civil (Burgerlijk Wetboek) nog een verplichting aan toegevoegd. Op grond van artikel 77, eerste lid, kon de begrafenis van een overledene niet eerder plaatsvinden, dan nadat door de ambtenaar van de burgerlijke stand een toelating tot begraven was afgegeven. 

In 1851 veranderde dit systeem gedeeltelijk. Voortaan moest na iemands overlijden niet alleen een overlijdensakte worden opgemaakt, maar moest ook door een geneesheer de oorzaak van overlijden worden vastgesteld, welke op een aangifteformulier van overlijden werd genoteerd. Betrof het een niet-natuurlijke doodsoorzaak, dan moest ook nog een gerechtelijk onderzoek plaatsvinden. 

Van zodra de geneesheer de doodsoorzaak had vastgesteld en het aangifteformulier aan de ambtenaar van de burgerlijke stand had gezonden, of als de procureur des Konings het lichaam had vrijgegeven, indien het een niet-natuurlijke doodsoorzaak betrof, kon de ambtenaar van de burgerlijke stand een toelating tot begraven afgeven, waarna de begrafenis kon plaatsvinden. 

Bewaarplaats 

De toelatingen tot begraven zijn te vinden in de inventarissen op het Modern Archief van een stad of gemeente, meestal onder de rubriek ‘Burgerlijke stand en bevolking’ of ‘Gezondheid(swezen)’. Deze inventarissen vind je bij de verschillende stads-, gemeente- en Rijksarchieven. 

Raadplegen 

Toelatingen tot begraven ouder dan 100 jaar zijn vrij raadpleegbaar. 

Gegevens 

De informatie die je in elk geval op een toelating tot begraven vindt, bestaat uit de naam van de overledene, de datum en plaats van overlijden, de datum en plaats van de begrafenis en de datum en plaats waar(op) de toelating tot begraven is afgegeven. 

Afhankelijk van de (grootte van een) stad of gemeente wordt ook wel eens de specifieke begraafplaats en de locatie of het nummer van het graf aangeduid. Deze informatie is vooral handig om de juiste begraafplaats te vinden in grotere steden met meerdere begraafplaatsen. 

Verder wordt ook regelmatig het tijdstip van de begrafenis vermeld, welke informatie, samen met de locatie of het nummer van het graf, niet altijd in een begraafakte van een parochie is opgenomen. 

Let op 

• De toelatingen tot begraven zijn lang niet in alle steden en gemeenten bewaard gebleven en zijn vaak ook slechts gefragmenteerd, dus voor een zekere beperkte periode, aanwezig. 
• Meerdere benamingen werden gebruikt voor de toelatingen tot begraven, ze zijn bijvoorbeeld ook te vinden onder de naam ‘Verloven tot begraven’. 
• De informatie op een toelating tot begraven wisselt per stad en gemeente. 

Tips 

• Zijn er van een bepaalde stad of gemeente geen toelatingen tot begraven (voor een specifieke periode) meer bewaard gebleven, dan kan je bepaalde informatie soms wél terugvinden in begraafplaatsregisters of registers van begravingen van een stad of gemeente of in een begraafakte van een parochie.